Hoàng TuấnĐầu năm, người ta thường nói với nhau về tốc độ. Tốc độ của kế hoạch, của mục tiêu, của lợi nhuận, của sự thành công. Ai cũng sợ chậm. Sợ tụt lại phía sau. Sợ bỏ lỡ cơ hội. Sợ bị vượt mặt. Nhưng càng đi lâu trong đời, càng va chạm nhiều với thực tế, con người ta mới dần nhận ra một điều tưởng như nghịch lý: cuộc đời không thưởng cho người vội vã, mà trao cơ hội cho người hiểu mình đang đi đâu.
Chậm không phải là lùi. Chậm càng không đồng nghĩa với kém cỏi. Chậm, đôi khi, chỉ là một khoảng dừng cần thiết để con người soi lại hướng đi của chính mình – giữa một thế giới đang chạy quá nhanh, quá ồn ào và quá nhiều cám dỗ.
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ đều được đo bằng tốc độ: Tăng trưởng nhanh; Thành công sớm; Kiếm tiền gấp; Nổi tiếng sớm.
Mạng xã hội mỗi ngày đều nhắc ta rằng ai đó vừa “lên đời”, vừa “chốt deal”, vừa “thắng lớn”. Những câu chuyện thành công được kể lại như thể tất cả chỉ cần vài bước ngắn, vài quyết định táo bạo, vài cú liều đúng lúc. Và thế là, rất nhiều người bước vào năm mới với tâm thế phải nhanh hơn người khác, nếu không sẽ bị bỏ lại.
Nhưng ít ai kể cho ta nghe mặt còn lại của những câu chuyện ấy: Bao nhiêu người “đi nhanh” rồi vấp? Bao nhiêu doanh nghiệp tăng trưởng nóng rồi gãy? Bao nhiêu mối quan hệ được xây dựng vội vàng rồi đổ vỡ?
Tốc độ, nếu không đi kèm với định hướng và nền tảng, rất dễ biến thành sự lao dốc được ngụy trang bằng hào quang.
Chậm để không lạc lối
Có một sự thật rất đời: đi sai đường thì càng đi nhanh, càng xa đích. Rất nhiều người không thất bại vì thiếu năng lực, mà vì chọn sai hướng ngay từ đầu. Và khi đã chọn sai, họ lại cố bù đắp bằng cách… chạy nhanh hơn.
Trong kinh doanh, không hiếm những doanh nghiệp lao vào dự án chỉ vì “nghe nói lời nhiều”, “người ta làm được”, “sợ mất cơ hội”. Không kịp thẩm định pháp lý. Không kịp đánh giá rủi ro. Không kịp hỏi xem: việc này có phù hợp với mình không? Kết quả là tiền mất, thời gian trôi, uy tín tổn hại – tất cả chỉ vì vội.
Trong đời sống cá nhân cũng vậy. Có những mối quan hệ được bắt đầu rất nhanh, rất nồng nhiệt, nhưng lại thiếu sự hiểu nhau. Đến khi va vào thực tế, mới nhận ra mình đã yêu một hình ảnh, không phải một con người. Cái giá phải trả không chỉ là cảm xúc, mà là những năm tháng không thể lấy lại.
Chậm lại một chút, để hỏi: Mình đang đi đâu? Việc này có đúng với giá trị của mình không? Con đường này, năm năm nữa, mười năm nữa, mình còn muốn đi tiếp không?
Những câu hỏi ấy không làm ta chậm đi, mà giúp ta không lạc lối.
Chậm để hiểu mình
Một trong những bi kịch lớn nhất của con người hiện đại là sống rất nhanh nhưng hiểu rất ít về chính mình. Ta chạy theo mục tiêu người khác đặt ra. Ta sống theo chuẩn mực xã hội áp lên. Ta so sánh mình với người khác, rồi vội vàng kết luận rằng mình đang thua kém.
Chậm lại là cơ hội hiếm hoi để con người đối diện với chính mình: Mình thực sự muốn gì? Điều gì là quan trọng nhất, không phải điều gì là ồn ào nhất? Thành công của mình có nhất thiết phải giống thành công của người khác không?
Không phải ai cũng sinh ra để đứng trên sân khấu lớn. Không phải ai cũng cần thật giàu, thật nổi tiếng, thật hào nhoáng. Có người chỉ cần một cuộc sống đủ đầy, một gia đình yên ấm, một công việc tử tế và một lương tâm không cắn rứt mỗi đêm.
Nhưng để dám sống như vậy, cần rất nhiều tỉnh táo. Và tỉnh táo chỉ đến khi ta cho mình quyền… chậm lại.
Chậm để đi đường dài
Những gì bền vững đều cần thời gian. Một doanh nghiệp tử tế không thể xây trong vài tháng. Một uy tín cá nhân không thể hình thành sau vài bài viết hay vài lần xuất hiện. Một mối quan hệ sâu sắc không thể có được chỉ sau vài cuộc gặp.
Đi đường dài đòi hỏi: Nền tảng vững. Nguyên tắc rõ. Sự kiên nhẫn với chính mình.
Người vội vã thường muốn “ăn xổi”. Nhưng đời sống không phải là một bữa ăn nhanh. Có những thứ nếu không đủ thời gian để chín, thì sớm muộn cũng hỏng. Chậm, trong trường hợp này, không phải là lựa chọn an toàn, mà là chiến lược sống khôn ngoan.
Chậm để giữ được mình
Có những lúc, chạy nhanh quá, con người ta đánh rơi chính mình lúc nào không hay. Đánh rơi sự tử tế vì áp lực lợi nhuận. Đánh rơi nguyên tắc vì sợ mất cơ hội. Đánh rơi lòng nhân vì phải “sống sót” trong cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Đầu năm, ai cũng mong một năm “thuận lợi”. Nhưng thuận lợi không chỉ là kiếm được bao nhiêu tiền, đạt được bao nhiêu mục tiêu. Thuận lợi còn là: Không phải trả giá bằng danh dự. Không phải sống trong lo lắng, bất an. Không phải cúi đầu vì những quyết định sai lầm của chính mình.
Chậm lại giúp ta còn kịp nhận ra: mình sắp đánh đổi điều gì để lấy điều gì. Và đôi khi, chỉ cần chậm một bước, ta đã tránh được một sai lầm phải trả giá bằng nhiều năm.
Đầu năm – chọn hướng, không chỉ chọn tốc độ
Một năm mới không cần bắt đầu bằng những lời hứa thật lớn. Những lời hứa lớn thường khiến ta mệt mỏi rất sớm. Điều quan trọng hơn là một lựa chọn đúng ngay từ đầu.
Đúng hướng – để mỗi bước đi đều có ý nghĩa. Đúng người – để không phải trả giá vì đặt niềm tin sai chỗ. Đúng giá trị – để dù đi chậm hay nhanh, ta vẫn ngẩng cao đầu.
Khi đã đúng hướng, chậm cũng không sao. Vì mỗi ngày trôi qua đều đang đưa ta lại gần điều mình thực sự muốn.
Nếu đầu năm này bạn cảm thấy mình đang chậm hơn người khác, đừng vội lo. Có thể bạn không chậm – bạn chỉ đang đi cẩn trọng hơn. Và trong một thế giới đầy rủi ro, cẩn trọng là một dạng trí tuệ.
Hãy cho mình quyền: Nghĩ kỹ trước khi quyết. Từ chối những thứ không phù hợp, dù người khác ca tụng. Đi chậm hơn một chút, nhưng đi trong sự rõ ràng.
Bởi vì cuối cùng, điều quan trọng không phải là bạn đi nhanh đến đâu, mà là bạn còn là bạn khi đến đích hay không.
Đầu năm, chỉ mong mỗi người đủ bình an để không bị cuốn theo đám đông, đủ tỉnh táo để chọn con đường của riêng mình, và đủ kiên nhẫn để đi đến cùng – dù chậm, nhưng đúng.
Tags: cơ hội, kế hoạch, người ta, mục tiêu, thực tế, vội vã, cuộc đời, thành công, nhận ra, nghịch lý, tốc độ, lợi nhuận, bỏ lỡ
Ý kiến bạn đọc
