Hoàng TuấnThông tin "Nỗi buồn chiến tranh" bị rút khỏi danh sách 50 tác phẩm tiêu biểu sau thống nhất đất nước, đối với nhiều người, chỉ là một quyết định hành chính. Nhưng với những ai tin vào sức mạnh của văn hóa, đó là một tín hiệu cảnh báo.
Không phải vì một cuốn tiểu thuyết bị loại ra, mà vì một lần nữa, chúng ta bộc lộ căn bệnh cố hữu: e ngại sự khác biệt, và sẵn sàng rút lui trước tranh luận tư tưởng.
Văn hóa không thể phát triển nếu chỉ chấp nhận một màu
Nỗi buồn chiến tranh là một trong số ít tác phẩm hậu chiến của Việt Nam dám nhìn chiến tranh dưới góc độ con người — yếu đuối, ám ảnh, thất bại, mất mát.
2s
Văn chương, nếu chỉ được phép ca ngợi và tô đẹp, thì sẽ không còn là văn chương. Lịch sử, nếu chỉ được kể bằng chiến thắng, thì sẽ không còn là lịch sử.
Một xã hội trưởng thành là xã hội đủ tự tin để đối diện với: những vết thương chưa khép, những ký ức mâu thuẫn, và những nỗi đau không ai muốn nhắc tên.
Loại bỏ tiếng nói khác biệt không xóa được thực tế. Nó chỉ xóa cơ hội học hỏi từ thực tế đó.
Nhân tài không lớn lên trong chiếc khuôn đồng thuận
Chúng ta tự hỏi: Bao giờ Việt Nam có tác phẩm đủ tầm quốc tế? Bao giờ có tư tưởng mới dẫn dắt thế hệ trẻ? Bao giờ “trí tuệ Việt” tiến ra thế giới?
Có lẽ, câu trả lời rất đơn giản: Khi nhân tài được bảo vệ, thay vì bị nghi kỵ – khi sáng tạo được khích lệ, thay vì bị giới hạn.
Một nền văn hóa nếu chỉ tôn vinh những gì “an toàn”, nếu sợ hãi dân chủ tư tưởng, nếu không chấp nhận mâu thuẫn nhận thức, thì nhân tài nào dám mạo hiểm để đi xa?
Không phải vì chúng ta thiếu người giỏi, mà vì chúng ta thiếu môi trường cho người giỏi được tỏa sáng.
Chúng ta đang chậm lại, không phải vì thiếu năng lực, mà vì thiếu dũng khí
Quốc gia nào muốn mạnh đều phải mở cửa: Mở cửa quản trị tư duy; Mở cửa chính sách; Mở cửa sáng tạo; Và quan trọng nhất: mở cửa cho những điều không quen thuộc
Khi một tác phẩm văn học được quốc tế ghi nhận, nhưng trong nước vẫn dễ dàng bị loại bỏ chỉ vì “khác giọng”, thì đó không còn là câu chuyện văn hóa. Đó là thước đo khẩu độ tư duy quốc gia.
Chúng ta không thể đi xa khi vẫn sợ những sự thật không thuận tai. Không thể cạnh tranh toàn cầu nếu sợ nhìn thẳng vào nỗi đau của mình.
Nỗi buồn hôm nay không phải chỉ của văn chương
Đây là nỗi buồn của: người viết, người đọc, người trẻ khát khao sáng tạo, và những ai đang cố gắng khơi mở một tư duy mới cho đất nước.
Khi xã hội phản ứng phòng thủ trước một góc nhìn văn học, thì hãy thử hỏi: liệu chúng ta sẵn sàng đối diện với thách thức kinh tế, khoa học, công nghệ – những lĩnh vực đòi hỏi tư duy phản biện cao hơn rất nhiều?
Một quốc gia có thể xây đường, xây nhà máy, phát triển xuất khẩu, nhưng nếu không xây được tư duy cởi mở, thì cuối cùng vẫn sẽ chỉ đứng bên lề của cuộc chạy đua tri thức toàn cầu.
"Nỗi buồn chiến tranh" – một tác phẩm về những mất mát của chiến tranh – hôm nay trở thành nỗi buồn của chính chúng ta: Nỗi buồn của một đất nước muốn tiến nhưng còn ngại thay đổi, muốn mạnh nhưng chưa dám tự soi mình bằng ánh nhìn trung thực. Một tác phẩm bị rút khỏi danh sách là chuyện nhỏ. Nhưng nỗi sợ khác biệt — đó mới là điều đáng lo.
Ngày nào chúng ta còn dè chừng những tiếng nói trung thực, ngày đó ước mơ xây dựng một Việt Nam sáng tạo, khai phóng và hùng cường vẫn sẽ còn dang dở. Văn hóa chỉ mạnh khi biết trân trọng mọi gam màu. Quốc gia chỉ phát triển khi dám đối diện với sự thật.
Tags: thông tin, tín hiệu, quyết định, sức mạnh, chiến tranh, văn hóa, những ai, danh sách, tác phẩm, tiêu biểu, thống nhất
Ý kiến bạn đọc
