Khi mục tiêu tăng trưởng 10% được đặt ra, không ít ý kiến tỏ ra hoài nghi, cho rằng đây là con số tham vọng trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào 5 ưu tiên điều hành mà Thủ tướng Lê Minh Hưng đã xác định, có thể thấy đây không phải là mục tiêu mơ hồ, mà là một kịch bản tăng trưởng được thiết kế có logic, có trụ cột và có lộ trình rõ ràng. Vấn đề không phải là “có đạt được hay không”, mà là “ai sẽ đủ năng lực để đi cùng tốc độ đó”.
Khi đặt mục tiêu tăng trưởng 10%, điều quan trọng không nằm ở con số, mà nằm ở cấu trúc phía sau con số đó. Một nền kinh tế không thể tăng trưởng nhanh nếu thiếu động lực rõ ràng, thiếu cơ chế vận hành phù hợp và thiếu sự đồng bộ trong chính sách. Chính vì vậy, việc Thủ tướng đồng thời đưa ra 5 ưu tiên phát triển cho thấy đây không phải là một mục tiêu mang tính kỳ vọng, mà là một chiến lược được thiết kế với các trụ cột cụ thể, trong đó mỗi ưu tiên đều đóng vai trò như một “động cơ” kéo nền kinh tế đi lên.
Điểm then chốt đầu tiên chính là việc xác lập lại vai trò của khu vực kinh tế tư nhân như “động lực quan trọng nhất”. Đây là yếu tố có tính quyết định, bởi không có quốc gia nào đạt được tốc độ tăng trưởng cao và bền vững nếu không dựa vào khu vực tư nhân. Khi tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm, đồng nghĩa với việc nguồn lực xã hội sẽ được khai thông, sức sáng tạo được giải phóng và tốc độ phản ứng với thị trường được cải thiện. Tăng trưởng 10% vì thế không còn phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công, mà được phân tán và lan tỏa trong toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp, từ đó tạo ra hiệu ứng cộng hưởng mạnh mẽ.
Ưu tiên thứ hai mang tính nền tảng là bảo đảm cơ hội tham gia và hưởng lợi công bằng cho mọi chủ thể trong nền kinh tế. Đây không chỉ là một thông điệp chính trị, mà là điều kiện để mở rộng “độ rộng” của tăng trưởng. Khi nhiều doanh nghiệp hơn, nhiều địa phương hơn và nhiều người dân hơn được tham gia vào quá trình tạo ra giá trị, thì quy mô tăng trưởng sẽ không còn bị giới hạn trong một số khu vực hay nhóm lợi ích. Tăng trưởng khi đó không chỉ đến từ chiều sâu mà còn từ chiều rộng, tạo ra một nền tảng đủ lớn để đạt được những con số cao hơn.
Một yếu tố quan trọng khác là vai trò của Nhà nước được tái định vị theo hướng kiến tạo thay vì can thiệp trực tiếp. Khi Nhà nước tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, ổn định vĩ mô và điều tiết thị trường, thay vì tham gia sâu vào hoạt động kinh doanh, môi trường kinh doanh sẽ trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Điều này giúp giảm chi phí tuân thủ, tăng niềm tin của doanh nghiệp và thu hút thêm nguồn lực đầu tư, cả trong nước lẫn quốc tế. Một nền kinh tế có niềm tin cao luôn có khả năng tăng trưởng nhanh hơn, bởi dòng vốn và cơ hội không bị “tắc nghẽn” bởi những rào cản vô hình.
Bên cạnh đó, việc nhấn mạnh đến yếu tố minh bạch và trách nhiệm cũng là một trụ cột không thể thiếu. Tăng trưởng nhanh nhưng thiếu kiểm soát sẽ dẫn đến rủi ro, trong khi tăng trưởng đi cùng minh bạch sẽ tạo ra sự bền vững. Khi các chuẩn mực về thuế, tài chính, dữ liệu và quản trị được siết chặt, doanh nghiệp buộc phải vận hành theo chuẩn mực cao hơn. Điều này ban đầu có thể tạo ra áp lực, nhưng về dài hạn lại giúp nâng chất lượng nền kinh tế, giảm rủi ro hệ thống và tạo ra một nền tảng vững chắc cho tăng trưởng cao.
Cuối cùng, yếu tố không thể bỏ qua là sự đồng bộ trong điều hành. Một mục tiêu lớn chỉ có thể đạt được khi các chính sách không mâu thuẫn, các bộ ngành không vận hành theo “lợi ích cục bộ” và địa phương không trở thành “điểm nghẽn”. Khi 5 ưu tiên được triển khai một cách nhất quán, chúng sẽ tạo thành một hệ thống liên kết, trong đó mỗi yếu tố hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau. Chính sự đồng bộ này mới là chìa khóa để biến mục tiêu 10% từ một con số trên giấy thành một thực tế có thể đạt được.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng, mục tiêu 10% không dành cho tất cả. Đây là tốc độ của những doanh nghiệp sẵn sàng thay đổi, sẵn sàng chuẩn hóa và sẵn sàng vận hành theo luật chơi mới. Những doanh nghiệp tiếp tục duy trì cách làm cũ, thiếu minh bạch và phụ thuộc vào cơ chế sẽ khó có thể theo kịp. Sự phân hóa sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết, và chính trong quá trình đó, thị trường sẽ tự sàng lọc để lựa chọn những chủ thể phù hợp.
Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi “10% có khả thi hay không”, doanh nghiệp nên đặt câu hỏi “mình đã sẵn sàng để tăng trưởng 10% chưa”. Bởi khi chính sách đã mở đường, cơ hội đã được xác lập và động lực đã được kích hoạt, thì yếu tố quyết định không còn nằm ở Nhà nước, mà nằm ở chính năng lực nội tại của từng doanh nghiệp. Và trong một nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, những ai đi trước, hiểu đúng và làm đúng sẽ là những người không chỉ theo kịp, mà còn dẫn dắt cuộc chơi.
Điểm then chốt đầu tiên chính là việc xác lập lại vai trò của khu vực kinh tế tư nhân như “động lực quan trọng nhất”. Đây là yếu tố có tính quyết định, bởi không có quốc gia nào đạt được tốc độ tăng trưởng cao và bền vững nếu không dựa vào khu vực tư nhân. Khi tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm, đồng nghĩa với việc nguồn lực xã hội sẽ được khai thông, sức sáng tạo được giải phóng và tốc độ phản ứng với thị trường được cải thiện. Tăng trưởng 10% vì thế không còn phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công, mà được phân tán và lan tỏa trong toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp, từ đó tạo ra hiệu ứng cộng hưởng mạnh mẽ.
Ưu tiên thứ hai mang tính nền tảng là bảo đảm cơ hội tham gia và hưởng lợi công bằng cho mọi chủ thể trong nền kinh tế. Đây không chỉ là một thông điệp chính trị, mà là điều kiện để mở rộng “độ rộng” của tăng trưởng. Khi nhiều doanh nghiệp hơn, nhiều địa phương hơn và nhiều người dân hơn được tham gia vào quá trình tạo ra giá trị, thì quy mô tăng trưởng sẽ không còn bị giới hạn trong một số khu vực hay nhóm lợi ích. Tăng trưởng khi đó không chỉ đến từ chiều sâu mà còn từ chiều rộng, tạo ra một nền tảng đủ lớn để đạt được những con số cao hơn.
Một yếu tố quan trọng khác là vai trò của Nhà nước được tái định vị theo hướng kiến tạo thay vì can thiệp trực tiếp. Khi Nhà nước tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, ổn định vĩ mô và điều tiết thị trường, thay vì tham gia sâu vào hoạt động kinh doanh, môi trường kinh doanh sẽ trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Điều này giúp giảm chi phí tuân thủ, tăng niềm tin của doanh nghiệp và thu hút thêm nguồn lực đầu tư, cả trong nước lẫn quốc tế. Một nền kinh tế có niềm tin cao luôn có khả năng tăng trưởng nhanh hơn, bởi dòng vốn và cơ hội không bị “tắc nghẽn” bởi những rào cản vô hình.
Bên cạnh đó, việc nhấn mạnh đến yếu tố minh bạch và trách nhiệm cũng là một trụ cột không thể thiếu. Tăng trưởng nhanh nhưng thiếu kiểm soát sẽ dẫn đến rủi ro, trong khi tăng trưởng đi cùng minh bạch sẽ tạo ra sự bền vững. Khi các chuẩn mực về thuế, tài chính, dữ liệu và quản trị được siết chặt, doanh nghiệp buộc phải vận hành theo chuẩn mực cao hơn. Điều này ban đầu có thể tạo ra áp lực, nhưng về dài hạn lại giúp nâng chất lượng nền kinh tế, giảm rủi ro hệ thống và tạo ra một nền tảng vững chắc cho tăng trưởng cao.
Cuối cùng, yếu tố không thể bỏ qua là sự đồng bộ trong điều hành. Một mục tiêu lớn chỉ có thể đạt được khi các chính sách không mâu thuẫn, các bộ ngành không vận hành theo “lợi ích cục bộ” và địa phương không trở thành “điểm nghẽn”. Khi 5 ưu tiên được triển khai một cách nhất quán, chúng sẽ tạo thành một hệ thống liên kết, trong đó mỗi yếu tố hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau. Chính sự đồng bộ này mới là chìa khóa để biến mục tiêu 10% từ một con số trên giấy thành một thực tế có thể đạt được.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng, mục tiêu 10% không dành cho tất cả. Đây là tốc độ của những doanh nghiệp sẵn sàng thay đổi, sẵn sàng chuẩn hóa và sẵn sàng vận hành theo luật chơi mới. Những doanh nghiệp tiếp tục duy trì cách làm cũ, thiếu minh bạch và phụ thuộc vào cơ chế sẽ khó có thể theo kịp. Sự phân hóa sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết, và chính trong quá trình đó, thị trường sẽ tự sàng lọc để lựa chọn những chủ thể phù hợp.
Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi “10% có khả thi hay không”, doanh nghiệp nên đặt câu hỏi “mình đã sẵn sàng để tăng trưởng 10% chưa”. Bởi khi chính sách đã mở đường, cơ hội đã được xác lập và động lực đã được kích hoạt, thì yếu tố quyết định không còn nằm ở Nhà nước, mà nằm ở chính năng lực nội tại của từng doanh nghiệp. Và trong một nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, những ai đi trước, hiểu đúng và làm đúng sẽ là những người không chỉ theo kịp, mà còn dẫn dắt cuộc chơi.
Thái Ngọc Sơn -Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháp lý & Công chúng ILPAI
Tags: tuy nhiên, kinh tế, vấn đề, có thể, rõ ràng, thủ tướng, ý kiến, mục tiêu, biến động, xác định, tốc độ, tỏ ra, hoài nghi, con số, tham vọng, ưu tiên, mơ hồ, kịch bản, thiết kế, trụ cột, lộ trình
Ý kiến bạn đọc
Hoàng Tuấn


